Kilkanaście dni temu uchwalona została kolejna ustawa dotycząca przeciwdziałaniu sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19. Zawiera ona szereg rozwiązań dotyczących odpowiedzialności za naruszenie przepisów epidemicznych czy funkcjonowania służb w okresie epidemii. Jednym z bardziej kontrowersyjnych przepisów jest ten dotyczący utraty a nawet zwrotu udzielonej pomocy publicznej. Jeżeli ustawa wejdzie w życie to ryzyko utraty pomocy publicznej jest całkiem spore. 

Ustawa z dnia 28 października 2020 r.

Autorzy projektu nie ukrywali, że celem ustawy jest m.in. poprawa egzekucji środków wdrażanych w celu zapobieżenia rozprzestrzenianiu się epidemii. Stąd zmiany w kodeksie wykroczeń czy w ustawach o służbach. Zainteresowanych ustawą odsyłam do jej całego brzmienia >>.

Co prawda w dniu publikacji tego wpisu uchwała nie została ogłoszona z powodu pomyłki przy głosowaniu, to jednak owa pomyłka nie dotyczyła pomocy publicznej. Być może zatem błąd zostanie niedługo naprawiony i ustawa wejdzie w życie. Warto mieć świadomość jej rozwiązań.

Mnie dzisiaj szczególnie interesuje art. 23 tej ustawy, który dotyczy pomocy publicznej.

Skutki naruszenia nakazów i zakazów

Sam art. 23 jest stosunkowo obszerny, zawiera 6 ustępów. W kontekście wpisu ważne jest jednak to, że

Naruszenie przez przedsiębiorcę ograniczeń, nakazów i zakazów w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej ustanowionych w związku z wystąpieniem stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1–6 i 8–12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, stanowi podstawę odmowy udzielenia pomocy publicznej, w szczególności wsparcia finansowego udzielanego na podstawie art. 2a ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Innymi słowy – naruszenie wskazanych przepisów spowoduje odmowę udzielenia każdej pomocy publicznej, zwłaszcza tej antycovidowej, wynikającej z tzw. tarczy finansowej.

Żeby organ udzielający pomocy znał sytuację danego beneficjenta, będzie on składał określone oświadczenie o przestrzeganiu obostrzeń. Jeżeli zaś oświadczenie okaże się fałszywe, cała udzielona pomoc podlega zwrotowi.

Limitowana lista ograniczeń, nakazów i zakazów

Przyjrzyjmy się najpierw tym ograniczeniom, jakie mogą być naruszone. Z brzmienia przepisu art. 23 wynika bowiem, że nie chodzi o wszystkie ograniczenia, ale tylko te zawarte w rozporządzeniach wydawanych na podstawie nowych art. 46 a i 46b ustawy o zapobieganiu. Jakie to są rozporządzenia?

Otóż po pierwsze muszą to być rozporządzenia Rady Ministrów, bo tak stanowią wskazane przepisy. Lista ograniczeń, obowiązków i nakazów jakie może nałożyć takie rozporządzenie jest długa, ale jednak ograniczona. Istotne znaczenie ma tylko art. 46b punkty 1 do 6 i 8-12 (dlaczego nie ma punktu 7? – bo został uchylony).  Do listy tej należą:

1) czasowe ograniczenie określonego sposobu przemieszczania się, 2) czasowe ograniczenie lub zakaz obrotu i używania określonych przedmiotów lub produktów spożywczych, 3) czasowe ograniczenie funkcjonowania określonych instytucji lub zakładów pracy, 4) zakaz organizowania widowisk i innych zgromadzeń ludności, 5) obowiązek wykonania określonych zabiegów sanitarnych, jeżeli wykonanie ich wiąże się z funkcjonowaniem określonych obiektów produkcyjnych, usługowych, handlowych lub innych obiektów, 6) nakaz udostępnienia nieruchomości, lokali, terenów i dostarczenia środków transportu do działań przeciwepidemicznych przewidzianych planami przeciwepidemicznymi, 7) obowiązek przeprowadzenia określonych szczepień ochronnych.

Ponadto rozporządzenie może ustanowić:

1) czasowe ograniczenie określonych zakresów działalności przedsiębiorców; 2) czasową reglamentację zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły; 3) obowiązek poddania się badaniom lekarskim oraz stosowaniu innych środków profilaktycznych i zabiegów przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 4) obowiązek poddania się kwarantannie; 5) miejsce kwarantanny; 6) czasowe ograniczenie korzystania z lokali lub terenów oraz obowiązek ich zabezpieczenia; 7) nakaz ewakuacji w ustalonym czasie z określonych miejsc, terenów i obiektów; 8) nakaz lub zakaz przebywania w określonych miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach; 9) zakaz opuszczania strefy zero przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie; 10) nakaz określonego sposobu przemieszczania się.

Aktualnie obowiązujące ograniczenia zawarte są w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Rozporządzenie to zmienia się mniej więcej co tydzień, trzeba śledzić aktualną wersję.

Przykłady ograniczeń

Jakie zatem konkretnie ograniczenia może naruszyć przedsiębiorca? Zobaczmy – reguluje to rozdział 3 wskazanego powyżej rozporządzenia, zatytułowany właśnie

OGRANICZENIA, ZAKAZY I NAKAZY OBOWIĄZUJĄCE NA OBSZARZE, NA KTÓRYM WYSTĄPIŁ STAN EPIDEMII (od § 6 do § 28a).

Do zakazów powszechnie znanych należy np. zakaz prowadzenia dyskotek i klubów nocnych czy większości basenów, aquaparków, siłowni, klubów i centrów fitness (tu są dość liczne i pojemne wyłączenia); prowadzenia usług hotelarskich (z wyjątkami); działalność kulturalna i rozrywkowa (można tylko organizować np. próby bez udziału publiczności).

Zakazy mogą być też okresowe. I tak do dnia 29 listopada 2020 r. w obiektach handlowych lub usługowych, w tym parkach handlowych, o powierzchni sprzedaży lub świadczenia usług powyżej 2000 m2 ustanawia się zakaz np. handlu detalicznego (poza m.in. żywnością). Podobnie okresowy, do 4 grudnia 2020 r., jest obowiązek wprowadzenia pracy zdalnej w „jednostkach organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze publicznym”.

W rozporządzeniu zawarte są również obowiązki, doskonale wszystkim znane. Np. duże obiekty handlowe lub usługowe są obowiązane zapewnić rękawiczki jednorazowe lub środki do dezynfekcji rąk.

Ilość istniejących obostrzeń jest naprawdę ogromna, co oznacza, że ryzyko ich naruszenia też jest spore. Dodatkowo przepisy te nie są całkowicie jasne, istnieje spore pole do interpretacji. Przykładem może być funkcjonowanie siłowi, dopuszczone w ramach „współzawodnictwa”. A kiedy mamy owe „współzawodnictwo”?

COVID-19 a ryzyko utraty pomocy publicznej

Ustawa nie wskazuje niestety, czy do naruszenia powodującego utratę prawa do pomocy publicznej musi dojść do wejściu w życie ustawy. Już pojawiły się głosy, że może chodzić o okres od początku epidemii, czyli 13 marca 2020 r. Czy zatem mandat wystawiony przedsiębiorcy w maju za brak płynu do dezynfekcji rąk pozbawi go pomocy z kolejnej tarczy? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Ale ryzyko utraty pomocy publicznej jest duże. 

Dzisiejszy wpis celowo ozdobiłem Asygnatą Skarbu Państwa z 1918 r. To była pierwsza polska pożyczka po odzyskaniu niepodległości. Jak wiemy, niepodległość odzyskaliśmy 11 listopada 1918 r. Jak to możliwe, że ta obligacja została wypuszczona już 1 listopada, kiedy Polski nie było? No cóż, data odzyskania niepodległości jest płynna i dość umowna. Oby tak nie było z okresem obowiązywania tej ustawy.

***

Niniejszy wpis jest elementem kampanii informacyjnej dla pracodawców i przedsiębiorców prowadzonej przez Kancelarię Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. w ramach wsparcia w czasie epidemii. Jeżeli interesują Cię inne praktyczne zagadnienia, mogące mieć znaczenie w tym okresie, to zapraszam na pozostałe blogi naszych prawników:

  • Piotra Zamrocha Przesył energii– porady m.in. o możliwościach działania przedsiębiorstw przesyłowych w stanie epidemii.
  • Iwo Fisza Zagospodarowanie przestrzenne – informacje o tym, jak działają organy administracji w czasie epidemii
  • Agaty Kicińskiej Prawo dla pracodawcy– praktyczne wskazówki jak poruszać się po przepisach Tarczy antykryzysowej.
  • Oliwi Radlak Konstytucja biznesu– wskazówki dla spółek dotyczące funkcjonowania w czasie epidemii.
  • Wojciecha Jelińskiego Pozew z faktury– porady dla przedsiębiorców, którzy muszą podać dłużnika do sądu.

***

Autor: Karol Sienkiewicz – radca prawny, partner w Kancelarii Sienkiewicz i Zamroch, od ponad 20 lat związany z branżą energetyczną, specjalista w zakresie zabezpieczenia i dochodzenia roszczeń przedsiębiorców z branży oraz prawa pracy. Członek m.in. Kujawsko-Pomorskiej Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego, autor bloga: https://www.dochodzeniewierzytelnosci.pl/ 

Sierpniowa nowelizacja ustawy o substancjach chemicznych wywołała przerażenie wśród wielu firm. Jak się jednak okazało, głównym celem nowych przepisów jest ujednolicenie systemu w całej UE, bez radykalnych zmian w ustawodawstwie polskim. Warto jednak zapoznać się z nowymi regulacjami i do nich dostosować.

Eldiom i substancje chemiczne to niełatwy temat, który ma szczególne znaczenie z uwagi na obowiązek rejestracji tzw. substancji i mieszanin stwarzających zagrożenie dla zdrowia i zagrożeń fizycznych (tzw. system ELDIOM). Z jednej strony wiedza opiera się na składzie substancji chemicznych, z drugiej na znajomości przepisów krajowych i międzynarodowych. Tym pierwszym się nie zajmujemy, a o kwestiach prawnych kilka informacji poniżej.

Ustawa nowelizująca

Od dnia 19 sierpnia 2020 r. obowiązuje ustawa o zmianie ustawy o substancjach chemicznych oraz niektórych innych ustaw. Ustawa uchyla dotychczasowy przepis art. 15 ustawy o substancjach chemicznych stanowiący m. in. o podmiotach obowiązanych do zgłoszenia informacji o mieszaninach i substancjach stwarzających zagrożenie, treści oraz terminie zgłoszenia. W jego miejsce od 19 sierpnia 2020 r. stosujemy art. 9 ustawy nowelizującej. Artykuł ten określa przede wszystkim podmioty obowiązane do rejestracji w ELDIOM, zakres i treść zgłoszenia, a także termin dokonania zgłoszenia.

Z tekstem ustawy można zapoznać się pod adresem: Ustawa o zmianie ustawy o substancjach chemicznych.

Artykuł 9 ustawy nowelizującej odwołuje się w swojej treści do zapisów załącznika VIII rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006, zwanego rozporządzeniem CLP. Przepis ten zakreśla również termin jego stosowania, uzależniony od zapisów rozporządzenia.

Rozporządzenie CLP

Odwołanie do rozporządzenia dotyczy kategorii podmiotów oraz terminów, do których należy stosować wskazany art. 9 ustawy nowelizującej. W ustawie stosuje się następujące definicje rozporządzenia:

1) »mieszanina do stosowania przez konsumentów« oznacza mieszaninę przeznaczoną do stosowania przez konsumentów;

2) »mieszanina do zastosowania profesjonalnego« oznacza mieszaninę przeznaczoną do stosowania przez użytkowników profesjonalnych, ale nie w obiektach przemysłowych;

3) »mieszanina do zastosowania przemysłowego« oznacza mieszaninę przeznaczoną do stosowania wyłącznie w obiektach przemysłowych.

Do tych kategorii stosuje się inne terminy, które warunkują odpowiednio stosowanie art. 9 ustawy nowelizującej oraz rozporządzenia. Są to odpowiednio 1 stycznia 2020 r., 1 stycznia 2021 r. oraz 1 stycznia 2024 r.

Podsumowując powyższe, podmiot wytwarzający na terytorium RP lub sprowadzający na terytorium RP mieszaninę stwarzającą zagrożenie do zastosowania profesjonalnego (konsumenckiego, przemysłowego) dokonuje zgłoszenia w ELDIOM, ale ten przepis stosujemy do 1 stycznia 2021 r. (1 stycznia 2020 r. oraz 1 stycznia 2024 r.).

Zgłoszenia w ELDIOM dokonuje się najpóźniej w dniu wprowadzenia mieszaniny do obrotu. W przypadku jej sprowadzenia na terytorium RP – w dniu sprowadzenia. W ELDIOM należy podać informacje zgodne z art. 9 ust. 3 ustawy nowelizującej.

Załącznik VIII do rozporządzenia CLP

Importerzy i dalsi użytkownicy, w rozumieniu rozporządzenia, obowiązani są przestrzegać przepisów załącznika VIII do rozporządzenia CLP poczynając od terminów wskazanych powyżej, odpowiednio do każdej kategorii podmiotów.

Załącznik VIII określa przede wszystkim zakres informacji o podmiotach obowiązanych oraz substancjach chemicznych przekazywanych w zgłoszeniach (np. w ELDIOM). Podmioty, które dokonały zgłoszenia przed wskazanymi terminami, a zgłoszenia te nie spełniają wymogów załącznika VIII mają czas na uzupełnienie zgłoszenia do 1 stycznia 2025 r.

Odpowiedzialność

Za brak zgłoszenia mieszanin stwarzających zagrożenie do odpowiednich organów przepisy prawa przewidują kary grzywny. Przepisy takie znajdują się zarówno w ustawie nowelizującej (art. 10) jak i ustawie o substancjach chemicznych (art. 61). Do tych przepisów odpowiednie zastosowanie mają przepisy ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

Niektórym firmom mogą umknąć wskazane powyżej przepisy, za co grożą im kary pieniężne. Warto więc zadbać o znajomość prawa, szczególnie w tak specjalistycznych dziedzinach.

Dzisiaj wpis będzie w zasadzie nieprawniczy. Powodem jego napisania jest wyjątkowe wydarzenie – odbudowano słynną toruńską Zofijówkę. Na początku października 2020 r. odbyło się jej otwarcie, w którym uczestniczyłem wraz z Oliwią Radlak – koleżanką z Kancelarii. Na otwarciu reprezentowaliśmy potomków rodziny Witkacego, Panią Elżbietę Witkiewicz – Schiele oraz Pana Wojciecha Witkiewicza.

Międzywojenna Zofijówka

Budynek zbudował w XIX w. Alfred Pastor, przemysłowiec toruński. Początkowo nazywany Pastorówką, od nazwiska pierwszego właściciela. Jednakże to w międzywojniu zyskał swoją sławę z pomocą Kazimiery Żuławskiej. „Pani Kazia”, nazywana tak przez przyjaciół, założyła w 1921 r. pensjonat w starej Pastorówce i nazwała go „Zofijówką”, od imienia swojej matki Zofii Hanickiej. Pensjonat ten, na wzór zakopiańskich, był centrum kultury młodej Polski. Przyjeżdżali tu najsłynniejsi polscy pisarze, malarze, krytycy oraz ludzie teatru, w tym m. in. Stanisław Przybyszewski, Tymon Niesiołowski, Juliusz Osterwa czy też Stanisław Ignacy Witkiewicz. Pensjonat działał do 1926 r., ale na zawsze pozostanie w pamięci mieszkańców Torunia. Po wojnie podupadł i niestety kilka lat temu został doszczętnie zniszczony w tragicznym pożarze.

Potomkowie Witkiewicza

Witkacy – pisarz, dramaturg, malarz. Tej postaci nie trzeba przedstawiać. Z Toruniem związany był m.in. przez Kazimierę Żuławską i jej Zofijówkę. Przebywał tu kilkukrotnie, również w interesach. W 1922 r. w ówczesnym teatrze Wilama Horzycy wystawiono dwie jego sztuki „W małym dworku” i „Wariat i zakonnica”. W Pałacu Dąbskich natomiast miały miejsce wystawy jego prac, a raczej jego „Firmy Portretowej S. I. Witkiewicz”.

Na uroczystość otwarcia Zofijówki zaproszono Witkiewiczów, których reprezentujemy już od wielu lat. W szczególności pomagaliśmy przy reaktywacji spółki przodka Państwa Witkiewiczów – Ferdynanda Bohma – Zjednoczone Fabryki Cykorii Ferd. Bohm & Co. i Gleba S.A., której mienie zostało znacjonalizowane bez odszkodowania w 1946 r. Obecnie pomagamy im w realizacji coraz to liczniejszych obowiązków nakładanych na spółki akcyjne. List skierowany do uczestników uroczystości oraz dewelopera – firmy Marrow i jej prezesa Pawła Mierzwy – odczytała Oliwia Radlak.

To naprawdę przyjemność i zaszczyt móc uczestniczyć w wydarzeniu, o którym można powiedzieć „jak feniks z popiołów”.

Dzień 30 września 2020 r. to ważna data dla spółek akcyjnych. To ostatni dzień na podpisanie umowy o prowadzenie rejestru akcjonariuszy oraz pierwsze wezwanie akcjonariuszy do zwrotu dokumentów akcji związku z dematerializacją akcji, która nastąpi dnia 1 marca 2021 r.

Mocą ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw dokonano zmiany pojęcia akcji, mianowicie od dnia 1 marca 2021 r. całkowicie znikną akcje dokumentowe i zastąpione zostaną akcjami elektronicznymi. W związku z tą zmianą na spółki akcyjne oraz ich akcjonariuszy nałożono szereg nowych obowiązków. Każdy z obowiązków wskazanych ma swój ustawowy termin oraz formę realizacji. Dzisiejsza data – 30 września 2020 r. – to już kolejna ustawowa data w całej procedurze dematerializacji akcji. Jest to ostateczny termin na podpisanie umowy o prowadzenie rejestru akcjonariuszy i pierwsze wezwanie akcjonariuszy. W związku z tym warto się pośpieszyć, tym bardziej, że konsekwencją przekroczenia terminu może być grzywna nawet do 20.000 zł.

Umowa na prowadzenie rejestru akcjonariuszy

Na zwyczajnych walnych zgromadzeniach odbywających się w tym roku, spółki akcyjne miały obowiązek dokonać wyboru podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy. Wybór ten obligował zarządy spółek do podpisania umowy z wybranym podmiotem najpóźniej do dnia 30 września 2020 r.

Pierwsze wezwanie akcjonariuszy

Zgodnie z art. 16 ustawy nowelizującej spółka aż pięciokrotnie wzywa akcjonariuszy do złożenia dokumentów akcji w spółce. Od zasady pięciokrotnego wezwania akcjonariuszy ustawa nie przewiduje wyjątków, również w sytuacji jeśli po pierwszym wezwaniu wszystkie akcji wrócą do spółki.

Wezwania nie mogą być dokonywane w odstępie dłuższym niż miesiąc i krótszym niż dwa tygodnie oraz następują w sposób właściwy dla zwołania walnego zgromadzenia spółki. W zależności więc od przepisów oraz praktyki dotyczących danej spółki można wezwać akcjonariuszy chociażby poprzez Monitor Sądowy i Gospodarczy, listy polecone czy też ogłoszenie w siedzibie spółki. Obowiązkiem wynikającym z ustawy jest umieszczanie wezwań na stronie internetowej spółki w zakładce poświęconej na komunikację z akcjonariuszami. Wezwania muszą być udostępniane w ten sposób przez 3 lata licząc od dnia umieszczenia pierwszego wezwania.

Wybór strony internetowej do zamieszczania wezwań akcjonariuszy nie jest obojętny. Konkretny adres strony powinien zostać zgłoszony do rejestru przedsiębiorców. Termin na realizację tego obowiązku upłynął z początkiem roku.

Pierwsze wezwanie akcjonariuszy a umowa na prowadzenie rejestru

Wezwanie akcjonariuszy to trzeci krok w procedurze dematerializacji akcji. Pierwszym był wybór podmiotu prowadzącego rejestr, a drugim podpisanie umowy z wybranym podmiotem. Pierwsze wezwanie akcjonariuszy należy wysłać dopiero po podpisaniu umowy z domem maklerskim.

Co dalej?

Spółka musi odpowiednio przygotować się na odbiór akcji. Ustawa nakłada na spółkę obowiązek odebrania akcji za pisemnym pokwitowaniem wydanym akcjonariuszowi, jednakże to niejedyny obowiązek związany z wydaniem akcji. Pozostałe obowiązki mogą wynikać z umowy zawartej z domem maklerskim, w szczególności w zakresie danych zbieranych od akcjonariuszy i przekazywanych do domu maklerskiego.

Dokumenty akcji

Wydanie akcji spółce wiąże się z utratą mocy obowiązującej dokumentu akcji z dniem 1 marca 2021 r. Warto również odpowiednio zadbać o dalszy los dokumentów akcji, które w wielu przypadkach mogą być cenną pamiątką.

***

Niniejszy wpis jest elementem kampanii informacyjnej dla pracodawców i przedsiębiorców prowadzonej przez Kancelarię Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. w ramach wsparcia w czasie epidemii. Jeżeli interesują Cię inne praktyczne zagadnienia, mogące mieć znaczenie w tym okresie, to zapraszam na pozostałe blogi naszych prawników:

  • Piotra Zamrocha Przesył energii – porady m.in. o możliwościach działania przedsiębiorstw przesyłowych w stanie epidemii,
  • Iwo Fisza Zagospodarowanie przestrzenne – informacje o tym, jak działają organy administracji w czasie epidemii,
  • Karola Sienkiewicza Dochodzenie wierzytelności – praktyczne wskazówki jak poruszać się po przepisach Tarczy antykryzysowej,
  • Oliwi Radlak Konstytucja biznesu – wskazówki dla spółek dotyczące funkcjonowania w czasie epidemii,
  • Wojciecha Jelińskiego Pozew z faktury – porady dla przedsiębiorców, którzy muszą podać dłużnika do sądu,
  • Edyty Stark Zakończenie działalności – porady dla przedsiębiorców poszukujących ochrony w przepisach prawa upadłościowego.

W dniu 5 sierpnia 2020 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji ukazał się projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten jest bardzo ważny dla grup kapitałowych z kilku względów. Jednym z nich jest regulacja, postulowanego od wielu lat, tzw. holdingu.  

Projektowane zmiany wprowadzają szereg przepisów regulujących tzw. holding. Przepisy te zawierają zarówno nowe definicje, zasady działania w ramach grupy kapitałowej czy też nowe zasady ponoszenia odpowiedzialności. Omówienie wszystkich interesujących tematów zajmie kilka kolejnych wpisów.

Zanim przejdę do głównego tematu wpisu zacznę od krótkiego wprowadzenia do tematu holdingu. Warto również na wstępie zapoznać się z projektem klikając TUTAJ.

Grupa Spółek

Do Kodeksu spółek handlowych planowane jest dodanie całego nowego działu pod nazwą „Grupy spółek”. Grupę spółek będą oznaczać spółka dominująca oraz spółka lub spółki od niej zależne, które kierują się, zgodnie ze statutem lub umową spółki zależnej, wspólną strategią gospodarczą, przy czym spółka dominująca będzie uprawniona do sprawowania jednolitego kierownictwa nad spółkami zależnymi.

Obecnie, przepisy prawa przewidują, że każda spółka, w tym również zależna, dąży do osiągania własnych celów. W grupach kapitałowych powstaje więc pewien impas, ze względu na konieczność realizacji przez spółki zależne interesu całej grupy kapitałowej. Dotyczy to również  sytuacji, gdy dla samej spółki zależnej jest to niekorzystne. Odpowiedzialność za takie działania, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ponoszą osoby decyzyjne w spółkach zależnych.

Zgodnie z założeniami projektu, grupa kapitałowa będzie realizować tzw. wspólną strategię gospodarczą poprzez wydawanie wiążących poleceń spółkom zależnym. Projekt przewiduje ponadto instytucje kontroli spółek zależnych przez spółkę dominującą w zakresie realizacji wspólnego celu m. in. poprzez pełen dostęp do informacji o spółkach zależnych oraz sprawowanie kontroli nad realizacją wspólnej strategii przez radę nadzorczą spółki dominującej.

Nowe zasady odpowiedzialności członków organów spółek zależnych

Obecnie członkowie zarządu spółek zależnych niejednokrotnie ponoszą odpowiedzialność za decyzje podejmowane przez spółki dominujące. A niestety zdarza się, że korzystne dla całej grupy decyzje podejmowane są kosztem jednej lub kilku spółek zależnych.

Założenia projektu przewidują ograniczenia w ponoszeniu odpowiedzialności przez członków organów spółek zależnych. Dotyczy to podejmowania decyzji właściwych dla całej grupy kapitałowej. Jednakże, aby doszło do ograniczenia odpowiedzialności będzie trzeba kierować się opisaną w przepisach procedurą.

Mianowicie, w pierwszej kolejności zarząd spółki zależnej, po otrzymaniu wiążącego polecenia, obowiązany będzie podjąć w tym zakresie uchwałę. Uchwała może mieć wymiar pozytywny tj. zakładać, że polecenie nie wpłynie negatywnie na funkcjonowanie spółki. Ewentualnie polecenie to może spowodować szkodę dla spółki. Jednakże w takiej sytuacji można rozsądnie zakładać, że szkoda ta zostanie w przeciągu 2 lat naprawiona przez spółkę dominującą lub inną spółkę zależną z grupy. Uchwała może mieć również wymiar negatywny tj. odmawiać wykonania polecenia w sytuacji przewidywania, że szkoda poniesiona przez spółkę nie zostanie naprawiona. Od tej drugiej sytuacji przepisy przewidują szereg wyjątków.

W przypadkach opisanych powyżej członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz rady dyrektorów spółki zależnej nie ponosi odpowiedzialności cywilnej określonej w przepisach Kodeksu spółek handlowych ani odpowiedzialności karnej na podstawie Kodeksu karnego.

Istotną kwestią w zakresie ponoszenia odpowiedzialności przez spółkę dominującą będzie wykazanie winy tej spółki. Wina rozumiana jako działanie poza granicami uzasadnionego ryzyka gospodarczego. Temat ten rozwinę w kolejnym wpisie na blogu.

***

Niniejszy wpis jest elementem kampanii informacyjnej dla pracodawców i przedsiębiorców prowadzonej przez Kancelarię Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. w ramach wsparcia w czasie epidemii. Jeżeli interesują Cię inne praktyczne zagadnienia, mogące mieć znaczenie w tym okresie, to zapraszam na pozostałe blogi naszych prawników:

  • Piotra Zamrocha Przesył energii – porady m.in. o możliwościach działania przedsiębiorstw przesyłowych w stanie epidemii,
  • Iwo Fisza Zagospodarowanie przestrzenne – informacje o tym, jak działają organy administracji w czasie epidemii,
  • Karola Sienkiewicza Dochodzenie wierzytelności – praktyczne wskazówki jak poruszać się po przepisach Tarczy antykryzysowej,
  • Oliwi Radlak Konstytucja biznesu – wskazówki dla spółek dotyczące funkcjonowania w czasie epidemii,
  • Wojciecha Jelińskiego Pozew z faktury – porady dla przedsiębiorców, którzy muszą podać dłużnika do sądu,
  • Edyty Stark Zakończenie działalności – porady dla przedsiębiorców poszukujących ochrony w przepisach prawa upadłościowego.
1 3 4 5 6 7 34 Strona 5 z 34