Sierpniowa nowelizacja ustawy o substancjach chemicznych wywołała przerażenie wśród wielu firm. Jak się jednak okazało, głównym celem nowych przepisów jest ujednolicenie systemu w całej UE, bez radykalnych zmian w ustawodawstwie polskim. Warto jednak zapoznać się z nowymi regulacjami i do nich dostosować.

Eldiom i substancje chemiczne to niełatwy temat, który ma szczególne znaczenie z uwagi na obowiązek rejestracji tzw. substancji i mieszanin stwarzających zagrożenie dla zdrowia i zagrożeń fizycznych (tzw. system ELDIOM). Z jednej strony wiedza opiera się na składzie substancji chemicznych, z drugiej na znajomości przepisów krajowych i międzynarodowych. Tym pierwszym się nie zajmujemy, a o kwestiach prawnych kilka informacji poniżej.

Ustawa nowelizująca

Od dnia 19 sierpnia 2020 r. obowiązuje ustawa o zmianie ustawy o substancjach chemicznych oraz niektórych innych ustaw. Ustawa uchyla dotychczasowy przepis art. 15 ustawy o substancjach chemicznych stanowiący m. in. o podmiotach obowiązanych do zgłoszenia informacji o mieszaninach i substancjach stwarzających zagrożenie, treści oraz terminie zgłoszenia. W jego miejsce od 19 sierpnia 2020 r. stosujemy art. 9 ustawy nowelizującej. Artykuł ten określa przede wszystkim podmioty obowiązane do rejestracji w ELDIOM, zakres i treść zgłoszenia, a także termin dokonania zgłoszenia.

Z tekstem ustawy można zapoznać się pod adresem: Ustawa o zmianie ustawy o substancjach chemicznych.

Artykuł 9 ustawy nowelizującej odwołuje się w swojej treści do zapisów załącznika VIII rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006, zwanego rozporządzeniem CLP. Przepis ten zakreśla również termin jego stosowania, uzależniony od zapisów rozporządzenia.

Rozporządzenie CLP

Odwołanie do rozporządzenia dotyczy kategorii podmiotów oraz terminów, do których należy stosować wskazany art. 9 ustawy nowelizującej. W ustawie stosuje się następujące definicje rozporządzenia:

1) »mieszanina do stosowania przez konsumentów« oznacza mieszaninę przeznaczoną do stosowania przez konsumentów;

2) »mieszanina do zastosowania profesjonalnego« oznacza mieszaninę przeznaczoną do stosowania przez użytkowników profesjonalnych, ale nie w obiektach przemysłowych;

3) »mieszanina do zastosowania przemysłowego« oznacza mieszaninę przeznaczoną do stosowania wyłącznie w obiektach przemysłowych.

Do tych kategorii stosuje się inne terminy, które warunkują odpowiednio stosowanie art. 9 ustawy nowelizującej oraz rozporządzenia. Są to odpowiednio 1 stycznia 2020 r., 1 stycznia 2021 r. oraz 1 stycznia 2024 r.

Podsumowując powyższe, podmiot wytwarzający na terytorium RP lub sprowadzający na terytorium RP mieszaninę stwarzającą zagrożenie do zastosowania profesjonalnego (konsumenckiego, przemysłowego) dokonuje zgłoszenia w ELDIOM, ale ten przepis stosujemy do 1 stycznia 2021 r. (1 stycznia 2020 r. oraz 1 stycznia 2024 r.).

Zgłoszenia w ELDIOM dokonuje się najpóźniej w dniu wprowadzenia mieszaniny do obrotu. W przypadku jej sprowadzenia na terytorium RP – w dniu sprowadzenia. W ELDIOM należy podać informacje zgodne z art. 9 ust. 3 ustawy nowelizującej.

Załącznik VIII do rozporządzenia CLP

Importerzy i dalsi użytkownicy, w rozumieniu rozporządzenia, obowiązani są przestrzegać przepisów załącznika VIII do rozporządzenia CLP poczynając od terminów wskazanych powyżej, odpowiednio do każdej kategorii podmiotów.

Załącznik VIII określa przede wszystkim zakres informacji o podmiotach obowiązanych oraz substancjach chemicznych przekazywanych w zgłoszeniach (np. w ELDIOM). Podmioty, które dokonały zgłoszenia przed wskazanymi terminami, a zgłoszenia te nie spełniają wymogów załącznika VIII mają czas na uzupełnienie zgłoszenia do 1 stycznia 2025 r.

Odpowiedzialność

Za brak zgłoszenia mieszanin stwarzających zagrożenie do odpowiednich organów przepisy prawa przewidują kary grzywny. Przepisy takie znajdują się zarówno w ustawie nowelizującej (art. 10) jak i ustawie o substancjach chemicznych (art. 61). Do tych przepisów odpowiednie zastosowanie mają przepisy ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

Niektórym firmom mogą umknąć wskazane powyżej przepisy, za co grożą im kary pieniężne. Warto więc zadbać o znajomość prawa, szczególnie w tak specjalistycznych dziedzinach.

Dzisiaj wpis będzie w zasadzie nieprawniczy. Powodem jego napisania jest wyjątkowe wydarzenie – odbudowano słynną toruńską Zofijówkę. Na początku października 2020 r. odbyło się jej otwarcie, w którym uczestniczyłem wraz z Oliwią Radlak – koleżanką z Kancelarii. Na otwarciu reprezentowaliśmy potomków rodziny Witkacego, Panią Elżbietę Witkiewicz – Schiele oraz Pana Wojciecha Witkiewicza.

Międzywojenna Zofijówka

Budynek zbudował w XIX w. Alfred Pastor, przemysłowiec toruński. Początkowo nazywany Pastorówką, od nazwiska pierwszego właściciela. Jednakże to w międzywojniu zyskał swoją sławę z pomocą Kazimiery Żuławskiej. „Pani Kazia”, nazywana tak przez przyjaciół, założyła w 1921 r. pensjonat w starej Pastorówce i nazwała go „Zofijówką”, od imienia swojej matki Zofii Hanickiej. Pensjonat ten, na wzór zakopiańskich, był centrum kultury młodej Polski. Przyjeżdżali tu najsłynniejsi polscy pisarze, malarze, krytycy oraz ludzie teatru, w tym m. in. Stanisław Przybyszewski, Tymon Niesiołowski, Juliusz Osterwa czy też Stanisław Ignacy Witkiewicz. Pensjonat działał do 1926 r., ale na zawsze pozostanie w pamięci mieszkańców Torunia. Po wojnie podupadł i niestety kilka lat temu został doszczętnie zniszczony w tragicznym pożarze.

Potomkowie Witkiewicza

Witkacy – pisarz, dramaturg, malarz. Tej postaci nie trzeba przedstawiać. Z Toruniem związany był m.in. przez Kazimierę Żuławską i jej Zofijówkę. Przebywał tu kilkukrotnie, również w interesach. W 1922 r. w ówczesnym teatrze Wilama Horzycy wystawiono dwie jego sztuki „W małym dworku” i „Wariat i zakonnica”. W Pałacu Dąbskich natomiast miały miejsce wystawy jego prac, a raczej jego „Firmy Portretowej S. I. Witkiewicz”.

Na uroczystość otwarcia Zofijówki zaproszono Witkiewiczów, których reprezentujemy już od wielu lat. W szczególności pomagaliśmy przy reaktywacji spółki przodka Państwa Witkiewiczów – Ferdynanda Bohma – Zjednoczone Fabryki Cykorii Ferd. Bohm & Co. i Gleba S.A., której mienie zostało znacjonalizowane bez odszkodowania w 1946 r. Obecnie pomagamy im w realizacji coraz to liczniejszych obowiązków nakładanych na spółki akcyjne. List skierowany do uczestników uroczystości oraz dewelopera – firmy Marrow i jej prezesa Pawła Mierzwy – odczytała Oliwia Radlak.

To naprawdę przyjemność i zaszczyt móc uczestniczyć w wydarzeniu, o którym można powiedzieć „jak feniks z popiołów”.

Dzień 30 września 2020 r. to ważna data dla spółek akcyjnych. To ostatni dzień na podpisanie umowy o prowadzenie rejestru akcjonariuszy oraz pierwsze wezwanie akcjonariuszy do zwrotu dokumentów akcji związku z dematerializacją akcji, która nastąpi dnia 1 marca 2021 r.

Mocą ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw dokonano zmiany pojęcia akcji, mianowicie od dnia 1 marca 2021 r. całkowicie znikną akcje dokumentowe i zastąpione zostaną akcjami elektronicznymi. W związku z tą zmianą na spółki akcyjne oraz ich akcjonariuszy nałożono szereg nowych obowiązków. Każdy z obowiązków wskazanych ma swój ustawowy termin oraz formę realizacji. Dzisiejsza data – 30 września 2020 r. – to już kolejna ustawowa data w całej procedurze dematerializacji akcji. Jest to ostateczny termin na podpisanie umowy o prowadzenie rejestru akcjonariuszy i pierwsze wezwanie akcjonariuszy. W związku z tym warto się pośpieszyć, tym bardziej, że konsekwencją przekroczenia terminu może być grzywna nawet do 20.000 zł.

Umowa na prowadzenie rejestru akcjonariuszy

Na zwyczajnych walnych zgromadzeniach odbywających się w tym roku, spółki akcyjne miały obowiązek dokonać wyboru podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy. Wybór ten obligował zarządy spółek do podpisania umowy z wybranym podmiotem najpóźniej do dnia 30 września 2020 r.

Pierwsze wezwanie akcjonariuszy

Zgodnie z art. 16 ustawy nowelizującej spółka aż pięciokrotnie wzywa akcjonariuszy do złożenia dokumentów akcji w spółce. Od zasady pięciokrotnego wezwania akcjonariuszy ustawa nie przewiduje wyjątków, również w sytuacji jeśli po pierwszym wezwaniu wszystkie akcji wrócą do spółki.

Wezwania nie mogą być dokonywane w odstępie dłuższym niż miesiąc i krótszym niż dwa tygodnie oraz następują w sposób właściwy dla zwołania walnego zgromadzenia spółki. W zależności więc od przepisów oraz praktyki dotyczących danej spółki można wezwać akcjonariuszy chociażby poprzez Monitor Sądowy i Gospodarczy, listy polecone czy też ogłoszenie w siedzibie spółki. Obowiązkiem wynikającym z ustawy jest umieszczanie wezwań na stronie internetowej spółki w zakładce poświęconej na komunikację z akcjonariuszami. Wezwania muszą być udostępniane w ten sposób przez 3 lata licząc od dnia umieszczenia pierwszego wezwania.

Wybór strony internetowej do zamieszczania wezwań akcjonariuszy nie jest obojętny. Konkretny adres strony powinien zostać zgłoszony do rejestru przedsiębiorców. Termin na realizację tego obowiązku upłynął z początkiem roku.

Pierwsze wezwanie akcjonariuszy a umowa na prowadzenie rejestru

Wezwanie akcjonariuszy to trzeci krok w procedurze dematerializacji akcji. Pierwszym był wybór podmiotu prowadzącego rejestr, a drugim podpisanie umowy z wybranym podmiotem. Pierwsze wezwanie akcjonariuszy należy wysłać dopiero po podpisaniu umowy z domem maklerskim.

Co dalej?

Spółka musi odpowiednio przygotować się na odbiór akcji. Ustawa nakłada na spółkę obowiązek odebrania akcji za pisemnym pokwitowaniem wydanym akcjonariuszowi, jednakże to niejedyny obowiązek związany z wydaniem akcji. Pozostałe obowiązki mogą wynikać z umowy zawartej z domem maklerskim, w szczególności w zakresie danych zbieranych od akcjonariuszy i przekazywanych do domu maklerskiego.

Dokumenty akcji

Wydanie akcji spółce wiąże się z utratą mocy obowiązującej dokumentu akcji z dniem 1 marca 2021 r. Warto również odpowiednio zadbać o dalszy los dokumentów akcji, które w wielu przypadkach mogą być cenną pamiątką.

***

Niniejszy wpis jest elementem kampanii informacyjnej dla pracodawców i przedsiębiorców prowadzonej przez Kancelarię Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. w ramach wsparcia w czasie epidemii. Jeżeli interesują Cię inne praktyczne zagadnienia, mogące mieć znaczenie w tym okresie, to zapraszam na pozostałe blogi naszych prawników:

  • Piotra Zamrocha Przesył energii – porady m.in. o możliwościach działania przedsiębiorstw przesyłowych w stanie epidemii,
  • Iwo Fisza Zagospodarowanie przestrzenne – informacje o tym, jak działają organy administracji w czasie epidemii,
  • Karola Sienkiewicza Dochodzenie wierzytelności – praktyczne wskazówki jak poruszać się po przepisach Tarczy antykryzysowej,
  • Oliwi Radlak Konstytucja biznesu – wskazówki dla spółek dotyczące funkcjonowania w czasie epidemii,
  • Wojciecha Jelińskiego Pozew z faktury – porady dla przedsiębiorców, którzy muszą podać dłużnika do sądu,
  • Edyty Stark Zakończenie działalności – porady dla przedsiębiorców poszukujących ochrony w przepisach prawa upadłościowego.

W dniu 5 sierpnia 2020 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji ukazał się projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten jest bardzo ważny dla grup kapitałowych z kilku względów. Jednym z nich jest regulacja, postulowanego od wielu lat, tzw. holdingu.  

Projektowane zmiany wprowadzają szereg przepisów regulujących tzw. holding. Przepisy te zawierają zarówno nowe definicje, zasady działania w ramach grupy kapitałowej czy też nowe zasady ponoszenia odpowiedzialności. Omówienie wszystkich interesujących tematów zajmie kilka kolejnych wpisów.

Zanim przejdę do głównego tematu wpisu zacznę od krótkiego wprowadzenia do tematu holdingu. Warto również na wstępie zapoznać się z projektem klikając TUTAJ.

Grupa Spółek

Do Kodeksu spółek handlowych planowane jest dodanie całego nowego działu pod nazwą „Grupy spółek”. Grupę spółek będą oznaczać spółka dominująca oraz spółka lub spółki od niej zależne, które kierują się, zgodnie ze statutem lub umową spółki zależnej, wspólną strategią gospodarczą, przy czym spółka dominująca będzie uprawniona do sprawowania jednolitego kierownictwa nad spółkami zależnymi.

Obecnie, przepisy prawa przewidują, że każda spółka, w tym również zależna, dąży do osiągania własnych celów. W grupach kapitałowych powstaje więc pewien impas, ze względu na konieczność realizacji przez spółki zależne interesu całej grupy kapitałowej. Dotyczy to również  sytuacji, gdy dla samej spółki zależnej jest to niekorzystne. Odpowiedzialność za takie działania, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ponoszą osoby decyzyjne w spółkach zależnych.

Zgodnie z założeniami projektu, grupa kapitałowa będzie realizować tzw. wspólną strategię gospodarczą poprzez wydawanie wiążących poleceń spółkom zależnym. Projekt przewiduje ponadto instytucje kontroli spółek zależnych przez spółkę dominującą w zakresie realizacji wspólnego celu m. in. poprzez pełen dostęp do informacji o spółkach zależnych oraz sprawowanie kontroli nad realizacją wspólnej strategii przez radę nadzorczą spółki dominującej.

Nowe zasady odpowiedzialności członków organów spółek zależnych

Obecnie członkowie zarządu spółek zależnych niejednokrotnie ponoszą odpowiedzialność za decyzje podejmowane przez spółki dominujące. A niestety zdarza się, że korzystne dla całej grupy decyzje podejmowane są kosztem jednej lub kilku spółek zależnych.

Założenia projektu przewidują ograniczenia w ponoszeniu odpowiedzialności przez członków organów spółek zależnych. Dotyczy to podejmowania decyzji właściwych dla całej grupy kapitałowej. Jednakże, aby doszło do ograniczenia odpowiedzialności będzie trzeba kierować się opisaną w przepisach procedurą.

Mianowicie, w pierwszej kolejności zarząd spółki zależnej, po otrzymaniu wiążącego polecenia, obowiązany będzie podjąć w tym zakresie uchwałę. Uchwała może mieć wymiar pozytywny tj. zakładać, że polecenie nie wpłynie negatywnie na funkcjonowanie spółki. Ewentualnie polecenie to może spowodować szkodę dla spółki. Jednakże w takiej sytuacji można rozsądnie zakładać, że szkoda ta zostanie w przeciągu 2 lat naprawiona przez spółkę dominującą lub inną spółkę zależną z grupy. Uchwała może mieć również wymiar negatywny tj. odmawiać wykonania polecenia w sytuacji przewidywania, że szkoda poniesiona przez spółkę nie zostanie naprawiona. Od tej drugiej sytuacji przepisy przewidują szereg wyjątków.

W przypadkach opisanych powyżej członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz rady dyrektorów spółki zależnej nie ponosi odpowiedzialności cywilnej określonej w przepisach Kodeksu spółek handlowych ani odpowiedzialności karnej na podstawie Kodeksu karnego.

Istotną kwestią w zakresie ponoszenia odpowiedzialności przez spółkę dominującą będzie wykazanie winy tej spółki. Wina rozumiana jako działanie poza granicami uzasadnionego ryzyka gospodarczego. Temat ten rozwinę w kolejnym wpisie na blogu.

***

Niniejszy wpis jest elementem kampanii informacyjnej dla pracodawców i przedsiębiorców prowadzonej przez Kancelarię Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. w ramach wsparcia w czasie epidemii. Jeżeli interesują Cię inne praktyczne zagadnienia, mogące mieć znaczenie w tym okresie, to zapraszam na pozostałe blogi naszych prawników:

  • Piotra Zamrocha Przesył energii – porady m.in. o możliwościach działania przedsiębiorstw przesyłowych w stanie epidemii,
  • Iwo Fisza Zagospodarowanie przestrzenne – informacje o tym, jak działają organy administracji w czasie epidemii,
  • Karola Sienkiewicza Dochodzenie wierzytelności – praktyczne wskazówki jak poruszać się po przepisach Tarczy antykryzysowej,
  • Oliwi Radlak Konstytucja biznesu – wskazówki dla spółek dotyczące funkcjonowania w czasie epidemii,
  • Wojciecha Jelińskiego Pozew z faktury – porady dla przedsiębiorców, którzy muszą podać dłużnika do sądu,
  • Edyty Stark Zakończenie działalności – porady dla przedsiębiorców poszukujących ochrony w przepisach prawa upadłościowego.

Za nami pierwsze walne zgromadzenia, na których podjęte zostały uchwały o wyborze domu maklerskiego, prowadzącego rejestr akcjonariuszy danej spółki. Jednakże to nie jedyny obowiązek nałożony na spółki w związku z dematerializacją akcji. To dopiero początek długiego procesu, którego efektem będzie uzyskanie mocy prawnej przez wpisy w rejestrze i równoczesne unieważnienie akcji dokumentowych.

Utrata ważności akcji dokumentowych wynika z dematerializacji akcji zaplanowanej na dzień 1 marca 2021 r. Po zmianach związanych w wystąpieniem COVID-19 termin ten wydłużono o trzy miesiące tj. właśnie do 1 marca 2021 r.

Dematerializacja akcji i obowiązki spółek

Mówiąc najogólniej, dematerializacja akcji to duże przedsięwzięcie zarówno dla Spółki jak i akcjonariuszy. Od marca 2021 r. wszystkie akcje będą miały formę elektroniczną, co związane jest z wprowadzeniem nowych procedur w spółkach. Te, zgodnie z ustawą o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (dalej ustawa), muszą przygotować się do dematerializacji spełniając szereg ustawowych obowiązków. Dlatego też muszą, chociażby:

  • wybrać dom maklerski (w drodze uchwały WZ),
  • podpisać umowę z wybranym domem maklerskim
  • oraz wezwać akcjonariuszy do złożenia akcji w spółce, i to aż pięciokrotnie.

Obowiązki akcjonariuszy

Podstawowym obowiązkiem wszystkich akcjonariuszy (z akcji imiennych oraz na okaziciela) jest złożenie dokumentów akcji w spółce. Akcjonariusz składa akcje w spółce na skutek wezwania spółki (jednego z pięciu), ale najpóźniej do dnia 28 lutego 2021 r.

Czy jest jakaś sankcja za niezłożenie dokumentów akcji na czas?

Zgodnie z postanowieniami ustawy dokumenty akcji tracą moc prawną z dniem 1 marca 2021 r. W tym samym dniu uzyskują moc wpisy w rejestrze akcjonariuszy. W związku z powyższym od marca 2021 r. za akcjonariuszem będzie jedynie osoba wpisana w rejestrze akcjonariuszy.

Czy to oznacza, że akcjonariusze, którzy nie złożyli dokumentu akcji w Spółce, wraz z nadejściem 1 marca 2021 r. nie mają już żadnych uprawnień?

I tutaj dobra informacja dla spóźnialskich. Akcje dokumentowe, mimo że wygasa ich moc prawna, zachowują moc dowodową, ale wyłącznie w zakresie wykazywania przez akcjonariusza wobec spółki, że przysługują mu prawa udziałowe. Akcjonariusz będzie mógł skorzystać z tego prawa przez pięć lat tj. do dnia 1 marca 2026 r. Po upływie tego czasu akcjonariusz utraci ochronę swoich praw, jeżeli nie złoży dokumentów akcji w spółce i nie zostanie ujawniony w rejestrze akcjonariuszy.

Czy akcjonariusz będzie mógł uczestniczyć w Walnym Zgromadzeniu jeśli nie złoży dokumentów akcji i nie zostanie wpisany do rejestru?

Uprawnienie do uczestniczenia w Walnym Zgromadzeniu akcjonariusz nabędzie jeśli najpóźniej na tydzień przed terminem Walnego Zgromadzenia zostanie wpisany do rejestru akcjonariuszy. Akcjonariusz musi zatem odpowiednio wcześniej złożyć dokumenty akcji w spółce.

Utrata ważności akcji dokumentowych nastąpi 1 marca 2021 r. Jednakże nie oznacza to, że akcjonariusz traci z tym dniem wszystkie prawa. Spóźnialscy będą mogli to nadrobić aż do 2026 r.

***

Niniejszy wpis jest elementem kampanii informacyjnej dla pracodawców i przedsiębiorców prowadzonej przez Kancelarię Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. w ramach wsparcia w czasie epidemii. Jeżeli interesują Cię inne praktyczne zagadnienia, mogące mieć znaczenie w tym okresie, to zapraszam na pozostałe blogi naszych prawników:

  • Piotra Zamrocha Przesył energii – porady m.in. o możliwościach działania przedsiębiorstw przesyłowych w stanie epidemii.
  • Iwo Fisza Zagospodarowanie przestrzenne – informacje o tym, jak działają organy administracji w czasie epidemii.
  • Karola Sienkiewicza Dochodzenie wierzytelności – praktyczne wskazówki jak poruszać się po przepisach Tarczy antykryzysowej.
  • Oliwi Radlak Konstytucja biznesu – wskazówki dla spółek dotyczące funkcjonowania w czasie epidemii.
  • Wojciecha Jelińskiego Pozew z faktury – porady dla przedsiębiorców, którzy muszą podać dłużnika do sądu.
  • Edyty Stark Zakończenie działalności – porady dla przedsiębiorców poszukujących ochrony w przepisach prawa upadłościowego.
1 2 3 4 5 6 31 Strona 4 z 31