W ostatnim czasie kilkakrotnie pisałam o zmianach w zawieszeniu działalności, wprowadzonych przez Konstytucję biznesu, m.in. tutaj:
Zawieszenie działalności na czas nieokreślony od marca 2018 r.
Zmiany są istotne, ponieważ będzie możliwe zawieszenie działalności na czas nieokreślony. O opinię w tej sprawie poprosiła mnie redaktor J. Ojczyk, której artykuł z moją wypowiedzią znajdziecie na portalu Twoja Firma, prowadzonego przez lex.pl.
Zachęcam do lektury!
Dzisiaj, czyli 30 kwietnia 2018 r., w życie weszły ustawy tworzące tzw. Konstytucję biznesu. Właśnie o tych ustawach – a właściwie o rozwiązaniach prawnych w nich zawartych – piszemy dla Was w tym serwisie od kilku miesięcy.
Najważniejsza dla Was, przedsiębiorców, jest oczywiście ustawa Prawo przedsiębiorców. W ustawie tej zawarte są bowiem podstawowe przepisy dotyczące prowadzenia działalności w Polsce. Nie ma co ukrywać – większość z tych przepisów to jedynie powtórzenie i uporządkowanie regulacji znanych już od lat. Kilka nowości jednak od dzisiaj obowiązuje. Do najciekawszych należą:
To ułatwienie dla tych z Was, którzy swoją przygodę z biznesem rozpoczynają. Polega ona na zwolnieniu z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez pierwsze pół roku działalności. Więcej o tym rozwiązaniu pisaliśmy tutaj:
Jakie ułatwienia dla przedsiębiorców będą obowiązywać od 30.04.2018? Q&A
Z pewnych ułatwień w prowadzeniu firmy mogą skorzystać osoby, które prowadzą działalność dorywczo, osiągając małe przychody. Szczegóły tutaj:
Koniec z udzielaniem dziwnych i mało czytelnych pełnomocnictw. Od dzisiaj każdy przedsiębiorca wpisany do ewidencji może ustanowić prokurę na takich samych zasadach jak największa spółka akcyjna w Polsce:
Osoby prowadzące biznes uzyskają wreszcie swojego rzecznika, czyli osobę mającą dbać o ich interesy i w razie potrzeby interweniować na najwyższym szczeblu. Na razie nie wiemy, gdzie będzie siedziba tego organu ani kto obejmie tę funkcję, ale niedługo zapewne się dowiemy.
Jakie zmiany jeszcze przyniosła nam Konstytucja biznesu? Na pewno jeszcze o tym będziemy pisać. Zapraszamy!
Problem kontroli działalności gospodarczej spędza sen z powiek niejednemu przedsiębiorcy. Choć badania pokazują, że przedsiębiorcy najbardziej boją się niestabilności prawa oraz nadmiaru obowiązków biurokratycznych, w świadomości wielu osób to kontrola skarbówki czy ZUSu jest wciąż przerażająca. Najbardziej uczciwy przedsiębiorca będzie się obawiał, że jak urzędnik się uprze, to „coś” znajdzie. Na szczęście – kontrola to nie samowolka. Od 30 kwietnia 2018 r. przedsiębiorcy są chronieni przez ustawę – Prawo przedsiębiorców, a dokładnie – przepisami zawartymi w jej rozdziale V „Ograniczenia kontroli działalności gospodarczej„.
Nie ma co ukrywać – rewolucji w tym zakresie nie ma i nie będzie. Istniejące obecnie i zachowane w Prawie przedsiębiorców wszelkiego rodzaju ograniczenia wpływają pozytywnie na powstrzymanie ingerencji w wolność działalności gospodarczej. Te ograniczenia dotyczą przede wszystkim liczby kontroli działalności gospodarczej, ich intensywności czy sposobu prowadzenia.
Ustawa Prawo przedsiębiorców w większości jedynie porządkuje kwestie dotyczące kontroli zawarte w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. U.s.d.g. znowelizowała w tym zakresie ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców, która weszła w życie 1 stycznia 2017 r. Już wtedy dodano przepisy dot. m.in.:
Zostaje zachowana (wprowadzona także 1 stycznia 2017 r.) instytucja skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie kontroli (art. 59 ust. 14 i 15 Prawa przedsiębiorców).
Zgodnie z tymi przepisami w razie przewlekłości czynności kontrolnych przedsiębiorca może wnieść do sądu administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie kontroli. Wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje czynności kontrolnych. Do skargi tej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 59 ust. 15 ustawy).
Teoretycznie organy państwa powinny pomagać przedsiębiorcom. Zapewne każdy prezes czy właściciel firmy ma własne zdanie na ten temat, jednak teoria jest taka, że władza wspiera biznes.
Jednym z przejawów owego wspierania jest nowa instytucja w polskim prawie, czyli objaśnienia prawne. Objaśnienia zostały wprowadzone w art. 33 ustawy Prawo przedsiębiorców. Wyjaśnijmy zatem, czym są owe „objaśnienia”.
To nic innego jak urzędowe wyjaśnienia przepisów dotyczących prowadzenia biznesu. Takie opinie prawne wydawane przez organy.
Owe objaśnienia będą wydawane przez ministrów oraz te organy, które upoważnione są do opracowywania projektów aktów prawnych (np. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów czy Urząd Regulacji Energetyki).
Objaśnienia będą wydawane z urzędu (w zakresie działania organu) albo na wniosek Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Opinie te mają dotyczyć praktycznych aspektów stosowania prawa i powinny uwzględniać orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości UE.
Oznacza to, że żaden przedsiębiorca (ani ich organizacja) nie będzie mógł wystąpić do ministra o wydanie objaśnień (temu służy utrzymana interpretacja indywidualna). Można będzie jednak prosić o to Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Jeżeli uzna on temat za wystarczająco ważny i doniosły, zapewne wystąpi do np. ministra o wydanie objaśnień prawnych.
Objaśnienia prawne mają być zamieszczane w Biuletynie Informacji Publicznej właściwego ministra lub organu wydającego objaśnienie, w specjalnej zakładce pod nazwą „objaśnienia prawne”. Czekamy zatem na to, kto pierwszy taką zakładkę utworzy.
Objaśnienia prawne – podobnie jak opinie prawne wydawane przez prawników – nie są wiążące dla przedsiębiorcy. Ważne jest jednak to, że firma nie może ponosić żadnych negatywnych skutków zastosowania się do objaśnień: ani sankcji administracyjnych, ani finansowych czy karnych.
Co więcej, objaśnienia mogą być zmieniane przez autorów, ale – to ważne – zmiana objaśnień prawnych nie może wpłynąć na sytuację tych przedsiębiorców, którzy wcześniej zastosowali się do tych zmienianych objaśnień.
Objaśnienia będą też miały znaczenie dla tzw. utrwalonej praktyki interpretacyjnej.
W założeniu autorów ustawy objaśnienia prawne mają „przyczynić się do zwiększenia jednolitości praktyki stosowania przepisów prawa przez organy administracji publicznej, a tym samym wpływać na pewność i stabilność prawa”. Uważam, że akurat ten cel można zrealizować poprzez odpowiednią jakość prawa. Jaki bowiem sens mają przepisy tak niejasne, że trzeba je urzędowo „objaśniać”?
Być może jednak objaśnienia będą miały jakiś sens. Jeżeli będą powszechnie dostępne i będą napisane prostym językiem, to mogą pomóc w prostych sprawach. Obawiam się jednak, że również te „objaśnienia” mogą wymagać dalszych wyjaśnień. Moja obawa wynika z tego, że obecnie organy publikują różne poradniki czy stanowiska, jednak ich zrozumienie wcale nie jest proste.
Ale nie narzekajmy, może objaśnienia rzeczywiście wskażą kierunek? A jeżeli pojawią niejasne się objaśnienia prawne to prawnicy na pewno je odpowiednio wyjaśnią.
Ostatnio dostaliśmy kilkanaście maili z pytaniami dotyczącymi przede wszystkim różnych Waszych wątpliwości dotyczących tzw. działalności nieewidencjonowanej oraz ulgi na start.
Na początku trzeba powiedzieć wyraźnie, są to dwie różne instytucje, przeznaczone dla dwóch różnych grup osób. Możliwość prowadzenia działalności nieewidencjonowanej jest przeznaczona dla tych osób, które nie osiągają z tytułu swojej działalności więcej niż połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę w danym roku (obecnie: 1050 zł) i nie prowadziły działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy.
Natomiast tzw. „ulga na start” jest przeznaczona dla początkujących przedsiębiorców (czyli dla osób, które się zarejestrują i będą prowadzić działalność gospodarczą).
Jakie ułatwienia dla przedsiębiorców będą obowiązywać od 30.04.2018? Q&A
Tak, art. 18 ustawy – Prawo przedsiębiorców wchodzi w życie z dniem 30 kwietnia 2018 r. w całości, za wyjątkiem art. 24 ust. 6, dotyczącego zawieszenia działalności. Pisaliśmy o tym tutaj:
Jak najbardziej tak, choć nie ma takiego formalnego obowiązku (nie trzeba tym bardziej wystawiać FV czy paragonu). Bardziej określiłabym to jako rodzaj pokwitowania dla klienta. Natomiast zeszyt z własnym rachunkami jak najbardziej warto prowadzić, nie tylko dla siebie, ale też dla organów. Jeśli otrzymujemy zapłatę na konto bankowe, problem wykazania, że nie przekroczyliśmy kwoty 50% minimalnego wynagrodzenia będzie mniejszy. Jak na razie brak jest bowiem konkretnych uregulowań w tym zakresie.
Na mocy art. 109 ust. 1 ustawy o VAT osoba prowadząca działalność nieewidencjonowaną będzie zobowiązana prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży za dany dzień, co ma gwarantować legalność przychodów. Umożliwi to nadzór organów państwowych nad działalnością nieewidencjonowaną.
Nie ma ograniczeń w tym zakresie – tak długo można prowadzić działalność nieewidencjonowaną, jak długo nie osiągamy w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Działalność nierejestrowa opodatkowana jest na zasadach ogólnych. W zeznaniu podatkowym uwzględnimy przychód z działalności nieewidencjonowanej w rubryce „Inne źródła”.
