Prawo holdingowe ogólnie
Odbyło się I czytanie nowelizacji Kodeksu spółek handlowych wprowadzającej do kodeksu tzw. prawo holdingowe (LINK). Projekt ten od początku wzbudzał kontrowersje, w szczególności wśród praktyków. Jakie zmiany czekają spółki prawa handlowego?
Aktualnie stosunek zależności między spółkami wynika przede wszystkim z powiązań kapitałowych oraz personalnych. Dodatkowo spółki mogą zawrzeć umowę koncernową, którą wprowadzą szczególnego rodzaju stosunek dominacji i zależności. Projekt nowelizacji kodeksu spółek handlowych ma to zmienić i wprowadzić tak zwane prawo holdingowe. Projektodawcom (MAP) chodzi o szczegółowe uregulowanie kwestii zależności pomiędzy spółkami w grupach kapitałowych. Nowelizacja kodeksu spółek handlowych przewiduje wprowadzenie właśnie takich szczegółowych rozwiązań.
Grupa spółek
Do kodeksu planowane jest wprowadzenie pojęcia „grupy spółek” oraz szczegółowych regulacji dotyczących takich grup. W skład grupy będzie wchodziła spółka matka oraz jej spółki córki. Nowelizacja zakłada, że wszystkie spółki w grupie będą działały dla wspólnego celu grupy (we wspólny interesie).
Aby osiągnąć ten cel spółka dominująca będzie mogła wydać spółce zależnej uczestniczącej w grupie spółek wiążące polecenie dotyczące prowadzenia spraw spółki. Takie wiążące polecenie będzie mogło zostać wydane w dwóch sytuacjach:
- gdy będzie to zgodne z interesem grupy oraz
- zgodne z przepisami prawa.
Jakie możliwości będą miały spółki zależne zgodnie z nowelizacją?
Nie przystąpienie do grupy spółek – nowelizacja kodeksu zakłada, że przystąpienie do grupy spółek następuje na postawie uchwały zgromadzenia wspólników. W spółkach z rozdrobnionym kapitałem będzie można podjąć decyzję o nieprzystąpieniu do grupy. Trudniej może być w spółce, w której jeden wspólnik ma w ręku większość udziałów. W tej drugiej sytuacji w nowelizacji przewidziana została procedura odsprzedaży udziałów.
Uchwała zarządu odmawiająca wykonania wiążącego polecenia – jeżeli nawet spółka będzie uczestniczyła w grupie spółek to każde wiążące polecenie musi zostać poprzedzone uchwałą zarządu. Uchwała taka będzie odmawiała wykonania wiążącego polecenia, gdy:
- polecenie będzie prowadziło do niewypłacalności spółki,
- do zagrożenia niewypłacalnością tej spółki,
- jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że jest ono sprzeczne z interesem tej spółki i wyrządzi jej szkodę, która nie będzie naprawiona przez spółkę dominującą,
- w sytuacjach określonych umową spółki.
Jedna wielka rodzina
Nowelizacja zakłada rozszerzenie kompetencji kontrolnych w grupach spółek. Mianowicie kontrolę nad interesem grupy będzie sprawowała spółka matka. W tym celu organy spółki dominującej otrzymają dodatkowe kompetencje, ale również i obowiązki. Spółki zależne będą musiały pogodzić się ze stałym nadzorem ze strony rady nadzorczej spółki dominującej. Będą musiały również udostępniać swoją dokumentację i księgi rachunkowe. To wszystko w sytuacji braku innych uregulować w umowie spółki zależnej.
Nowelizacja a aktualne przepisy
Powyższe rozwiązania są jedynie ogólnym zarysem nowelizacji. Ale już na tym etapie można wskazać na bardzo szeroki zakres tych zmian. Czy dobrych – zdania są podzielone (z naciskiem na krytykę).
