Jak wystawić fakturę VAT prowadząc działalność nieewidencjonowaną?

Konstytucja biznesu nie zaczęła jeszcze dobrze funkcjonować, a już pojawiają się pierwsze wątpliwości w zakresie stosowania jej przepisów. Napisała do nas czytelniczka z następującym pytaniem:

Mam pytanie dotyczące działalności nieewidencjonowanej. Co w przypadku, gdy będzie trzeba wystawić fakturę? Obecnie osoba niemająca zarejestrowanej działalności gospodarczej nie może tego zrobić, czy zatem państwo przewiduje zmiany w tym zakresie?

Co to jest działalność nieewidencjonowana przeczytaj w naszym innym wpisie:

Działalność nieewidencjonowana w Prawie przedsiębiorców

A co do pytania – odpowiedź to niespodzianka, mam nadzieję, nie tylko dla naszej czytelniczki.

Nie ma żadnych przeciwwskazań,
aby osoba prowadząca działalność nieewidencjonowaną wystawiła fakturę VAT.

Dlaczego? 

Bo ustawa o podatków od towarów i usług posługuje się własną definicją działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT,

działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Oznacza powyższe, że osoby fizyczne, prowadzące „działalność gospodarczą”, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, to także osoby prowadzące działalność nieewidencjonowaną. Osoba prowadząca działalność nieewidencjonowaną będzie uznawana za podatnika, o ile spełniać będzie warunki określone tą ustawą. W związku z tym, taka osoba wystawi fakturę VAT.

Zgodnie z art. 113 ustawy o VAT, osoba taka będzie objęta zwolnieniem z VAT (z uwagi na kwotę sprzedaży nieprzekraczającą 200 tys. zł – zwolnienie podmiotowe). Nie musi przy tym rejestrować się w Urzędzie Skarbowym za pomocą VAT-R czy też w jakikolwiek inny sposób.

Zgodnie z § 3 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 grudnia 2013 r. w sprawie wystawiania faktur, faktura osoby prowadzącej działalność nieewidencjonowaną powinna zawierać:

  1. datę wystawienia,
  2. numer kolejny,
  3. imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,
  4. nazwę (rodzaj) towaru lub usługi,
  5. miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług,
  6. cenę jednostkową towaru lub usługi,
  7. kwotę należności ogółem.

Na mocy art. 109 ust. 1 ustawy o VAT osoba prowadząca działalność nieewidencjonowaną będzie zobowiązana prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży za dany dzień, co ma gwarantować legalność przychodów. Umożliwi to nadzór organów państwowych nad działalnością nieewidencjonowaną.

Przechowywanie akt osobowych – zmiana przepisów

Przechowywanie akt osobowych (tych papierowych) byłych pracowników przysparza często wiele problemów. Dokumenty te trzeba bowiem trzymać aż 50 lat (wkrótce to się zmieni), co jakiś czas trzeba byłym pracownikom jakieś kopie wydawać. No i zajmują miejsce.

Ale nie ulega wątpliwości, że to są ważne dokumenty. Na szczęście pracodawcy nie muszą ich przechowywać samodzielnie, mogą zlecić to zadanie specjalnej firmie. Piszę „specjalnej” bo to nie może być pierwsza lepsza firma „z ulicy”. Jest to bowiem działalność regulowana i może być wykonywana tylko po wpisie do rejestru prowadzonego przez marszałka województwa. I właśnie kwestie wpisu do rejestru marszałka zostały przez Konstytucję biznesu zmodyfikowane.

Postępowanie w tej sprawie reguluje ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Mówi ona o wniosku, jego treści, wpisie do rejestry, zaświadczeniach, etc. Ale okazuje się, że takie postępowania trwają czasami bardzo długo. Ustawodawca uznał, że za długo. I dlatego ustawa przepisy wprowadzające Konstytucję biznesu dodaje do ustawy archiwalnej art. 51 ca:

  1. Marszałek województwa jest obowiązany dokonać wpisu przedsiębiorcy do rejestru w terminie 7 dni od dnia wpływu wniosku o wpis wraz z oświadczeniem, o którym mowa w art. 51c ust. 2.

  2. Jeżeli marszałek województwa nie dokona wpisu w terminie, o którym mowa w ust. 1, a od dnia wpływu wniosku upłynęło 14 dni, przedsiębiorca może rozpocząć działalność. Nie dotyczy to przypadku, gdy marszałek województwa wezwał przedsiębiorcę do uzupełnienia wniosku o wpis nie później niż przed upływem 7 dni od dnia jego otrzymania. W takiej sytuacji termin, o którym mowa w zdaniu pierwszym, biegnie odpowiednio od dnia wpływu uzupełnienia wniosku o wpis.

A zatem przyjęta została fikcja, że wniosek jest rozpoznany i wpis do rejestru został „jakby dokonany”. Nie trzeba będzie czekać na wpis kilka tygodni, tylko od razu (czy prawie od razu) rozpocząć działalność. Oczywiście, marszałek może wzywać później do uzupełnienia braków, ale firma będzie już działać.

Wg mnie to mogłoby być dobre rozwiązanie, ale chyba zostało niezbyt fortunnie zaprojektowane. Dlaczego?

Otóż każdy pracodawca, który będzie chciał zawrzeć umowę o przechowanie akt osobowych, zażąda od takiej firmy zaświadczenia o wpisie do rejestru marszałka. Tymczasem zaświadczenia nie otrzyma ten, kto rozpoczął działalność z powodu bezczynności organu (czyli na podstawie nowego art. 51ca), bo wpisany do rejestru jeszcze nie będzie.

W praktyce zatem i tak każdy będzie czekał na wpis. Czyli niewiele się zmieni. Przechowywanie akt osobowych wcale nie stanie się łatwiejszym biznesem.

O temacie przechowywania akt osobowych pisała też Agata Kicińska

Prowadzenie elektronicznych akt osobowych przesunięte o rok

Termin na zmianę danych przedsiębiorcy w CEIDG

W ustawie z dnia 26 stycznia 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy ustawodawca zdecydował się wprowadzić rozróżnienie danych przedsiębiorcy, które muszą zostać ujawnione w CEIDG, na dane informacyjne i ewidencyjne. Dlaczego? Ponieważ inny jest termin na zmianę danych informacyjnych, a inny – ewidencyjnych, do CEIDG.

Dane ewidencyjne


Te ważniejsze, to dane ewidencyjne, wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy o CEIDGPIP. Są to m.in.

  1. imię, nazwisko i PESEL przedsiębiorcy,
  2. numery: REGON i NIP,
  3. informacja o obywatelstwie,
  4. adresy (do doręczeń, głównego miejsca wykonywania działalności, ale też mailowy czy strony internetowej),
  5. kody PKD.

Dane informacyjne


Danymi informacyjnymi natomiast nazywamy te dane, których aktualność (lub jej brak) nie wpływa w sposób zasadniczy na pewność obrotu gospodarczego. Są to m.in.

  1. data rozpoczęcia, zawieszenia, wznowienia i zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej;
  2. informacja o wykreśleniu przedsiębiorcy z CEIDG;
  3. informacja o ogłoszeniu upadłości, o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego oraz dane syndyka;
  4. informacja o przekształceniu przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową;
  5. informacja o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej.

Termin na zmianę danych


Jak wspomniałam, projektodawcy uznali, że dane ewidencyjne i informacyjne nie są tak samo ważne dla obrotu gospodarczego. Z tego względu zdecydowali się – w art. 15 ustawy o CEIDGPIP – zróżnicować terminy na zmianę danych. Przedsiębiorcy mają więcej swobody, bo – jeśli chodzi o dane informacyjnenie ma określonego terminu na złożenie wniosku o zmianę wpisu lub jego wykreślenie. Oczywiście przedsiębiorca (określając „swój” termin na zmianę danych) musi jednocześnie uwzględniać, że wpis musi zawierać dane zgodne z rzeczywistym, faktycznym stanem rzeczy (co znaczy – nie może za bardzo odwlekać zgłoszenia, bo stanie się nieaktualne).

Natomiast o zmianie danych ewidencyjnych przedsiębiorca musi organ poinformować w terminie 7 dni od dnia dokonania zmiany. Termin 7-dniowy nie dotyczy zmian w numerze PESEL, NIP lub REGON, ponieważ zmiany tych danych są wpisywane z urzędu (art. 21 ustawy o CEIDGPIP).

Co z „nieterminowymi przedsiębiorcami”?


Ciekawie o przypadkach nadużyć swobody decydowania przedsiębiorcy w zakresie terminu złożenia wniosku o wpis danych informacyjnych wypowiadają się sami projektodawcy:

W przypadku ewentualnych „nadużyć” w stosowaniu tego przepisu, po stronie CEIDG zawsze istnieć będzie przesłanka do wykreślenia przedsiębiorcy z urzędu na podstawie art. 32 ust. 1 i 3 (niezgodność z rzeczywistym stanem rzeczy) bądź ewentualnie do jego sprostowania na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 3 (sprostowanie wpisu m.in. ze względu na niezgodność z innymi rejestrami). Po stronie zaś takich organów jak ZUS i US istnieją ich własne procedury kontrolne wynikające chociażby ze składanych  (bądź nie) deklaracji i składek.

Oficjalny rating urzędników

Czy od marca będzie obowiązywał rating urzędników? Konstytucja biznesu przynosi – obok rozwiązań praktycznych – również rozwiązania idealistyczne. A do takich zaliczam wprowadzenie do KPA przez przepisy wprowadzające nowej zasady ogólnej (jako art. 14a):

Organy administracji publicznej umożliwiają stronom ocenę działania urzędów kierowanych przez te organy, w tym pracowników tych urzędów.

O co chodzi? O nic innego niż rating urzędników i urzędów, ale dokonywany przez strony.

Skąd ten pomysł? Otóż wg autorów Konstytucji biznesu:

Jeżeli urzędy obsługujące organy administracji publicznej nie działają rzetelnie i sprawnie, wówczas można mówić o stanie niezgodności z Konstytucją RP oraz o – co najmniej pośrednim – naruszaniu konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej.

Co do zasady się zgadzam. Rzucanie kłód pod nogi nie sprzyja rozwojowi firm. A takie kłody czasami się zdarzają. Czy jednak wprowadzenie systemu oceniania urzędników wpłynie na poprawę sytuacji? Dość oczywiste jest to, że urzędnicy zajmujący się trudnymi kontrowersyjnymi sprawami będę krytykowani przez strony. Z kolei ci, którzy robią ważne rzeczy w zaciszu swoich biur w ogóle ocen nie dostaną. Tak źle i tak niedobrze.

Osobiście jestem zwolennikiem ocen, ale powinny one być obiektywne i sprawiedliwe, oparte na jednakowych kryteriach. Bardzo się cieszę, że prawodawca dostrzega konieczność oceny urzędników. Ale czy umożliwienie stronom oceniania urzędników nie będzie pretekstem do wendetty albo przynajmniej odreagowania sprawy załatwionej nie po myśli petenta? A to byłoby raczej wypaczenie celu a nie zwiększenie zaufania do organów państwa. Rating urzędników nie będzie więc żadnym ratingiem.

Jak miałaby taka ocena wyglądać? Karteczki wrzucane do urn wiszących w urzędach? Czy może internetowy system ocen tak jak na pewnym portalu o lekarzach? Na lotnisku w Rzymie widziałem przyciski do oceny czystości – jeżeli ktoś był zadowolony, wciskał zieloną buźkę, jeżeli nie to czerwoną. Jestem bardzo ciekaw, w jakim kierunku pójdzie wdrożenie tej nowej zasady ogólnej.

Autorzy ustawy założyli, że:

umożliwienie stronom postępowań administracyjnych dokonywania oceny działalności urzędów, w tym pracowników urzędów, stanowić będzie istotną wartość dodaną dla polskiej administracji publicznej, a także przyczyniać się będzie do poprawy relacji pomiędzy organami administracji a obywatelami.

Naprawdę mam wątpliwości, czy tak się stanie. No chyba, że każda opinia będzie musiała podlegać weryfikacji profilem zaufanym. Ale wtedy to żadnych ocen nie będzie…

Jaki adres przedsiębiorcy podać w pozwie

Jaki adres przedsiębiorcy podać w pozwie? Czy pozew wysłać na adres z CEIDG czy zamieszkania? Konstytucja biznesu nowelizuje m.in. Kodeks postępowania cywilnego, zmieniając nieco wymogi formalne pozwu, które musi spełnić osoba dochodząca swoich roszczeń. A chodzi o sprawę bardzo ważną, czyli o adres pozwanego.

Problem z adresem jest taki, że jego wadliwe podanie w zasadzie uniemożliwia szybkie i skuteczne prowadzenie procesu. Jaki adres podać w pozwie, jeżeli dłużnikiem jest osobo fizyczna, będącą przedsiębiorcą wpisanym do CEIDG? Adres zamieszkania czy adres z CEIDG? Sprawa ta budzi szereg wątpliwości.

Z jednej bowiem strony w pozwie trzeba podać adres zamieszkania (art. 126 § 2 pkt 1 kpc). Ale z drugiej strony doręczeń pismo przedsiębiorcy wpisanemu do CEIDG dokonuje się na adres z ewidencji (art. 133 § 2a kpc). A skąd wziąć ten adres zamieszkania? Przecież w CEIDG nie ma takiego adresu. Legitymować kontrahenta? To też nie zadziała, w nowych dowodach osobistych nie podaje się już adresów.

I efekt jest taki, że niezbyt uczciwi przedsiębiorcy wymyślają swoje adresy zamieszkania, podając np. w umowach całkiem fikcyjne dane. W efekcie nie można skutecznie doręczyć pozwu i zaczyna się walka z czasem. Jednym słowem, same problemy.

Dlatego cieszę się, że kwestię tę Konstytucja biznesu wyjaśnia w sposób jednoznaczny: liczył się będzie adres do korespondencji z CEIDG. I ten adres ma być podany w pozwie. Ustawa wprowadzająca Konstytucję biznesu nadaje nowe brzmienie art. § 2 pkt 1 kpc:

§ 2 Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie przedmiotu sporu oraz:

1) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron albo, w przypadku gdy strona jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – adres do korespondencji wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Rację ma więc Izba Gospodarcza Gazownictwa, która w procesie opiniowania wskazała:

Wprowadzenie nowego brzmienia art. 126 § 2 pkt 1) k.p.c. stanowi niejako uzupełnienie realizacji głównego zamierzenia ustawodawcy, mającego na celu usprawnienie powodom dochodzenie swoich praw przeciwko nierzetelnym podmiotom/kontrahentom, co należy ocenić pozytywnie.

Po nowelizacji łatwiej będzie spełnić wymogi formalne pozwu, co ma znaczenie dla przedsiębiorców. Jaki adres przedsiębiorcy podać w pozwie? Od 1 marca będzie to jasne: adres z CEIDG.

Wszędzie dobrze ale w sądzie gospodarczym najlepiej

1 2 3 5 Strona 1 z 5